آرش منجزی - پژوهشها و گزارشهای متعدد بینالمللی در جریان درگیری ها و تنش ها (به ویژه جنگ های منطقه ما) نشان میدهد که در شرایط تنش و درگیری، انتشار اخبار جعلی، اسناد ساختگی، روایتهای تحریفشده و تحریک اختلافات اجتماعی و قومی به یکی از ابزارهای رایج عملیاتهای تأثیرگذاری تبدیل میشود.
در چنین شرایطی، هر خبر تأییدنشده، هر تصویر مشکوک و هر نامه فاقد اصالت میتواند بخشی از یک پروژه بزرگتر برای تشویش افکار عمومی باشد. طراحان این عملیاتها به خوبی میدانند که جامعهای متحد و آگاه در برابر فشارهای خارجی مقاومتر است، بنابراین تلاش میکنند با دامن زدن به سوءظن، ناامیدی و اختلافات داخلی، سرمایه اجتماعی و انسجام ملی را هدف قرار دهند.
یکی از خطرناکترین شیوهها در این جنگ شناختی، تحریک حساسیتهای قومی، مذهبی و محلی است. دشمنان هر کشور معمولاً از نقاط اشتراک مردم هراس دارند و به همین دلیل میکوشند تفاوتها را برجسته کرده و از آن برای ایجاد شکاف های مختلف استفاده کنند.
استان خوزستان نمونهای روشن از همزیستی اقوام مختلف ایرانی است، استانی که در مقاطع حساس تاریخ کشور، همواره نماد همبستگی، ایستادگی و وفاداری به منافع ملی بوده است. از همین رو، هرگونه تلاش برای ایجاد اختلاف میان اقوام شریف این استان را باید با دقت و هوشیاری نگریست و از افتادن در دام روایتهایی که بدون سند معتبر منتشر میشوند، پرهیز کرد.
امروز مسئولیت فعالان رسانهای، نخبگان اجتماعی و کاربران فضای مجازی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. بازنشر نکردن اخبار تأییدنشده، مراجعه به منابع رسمی، بررسی اصالت اسناد و پرهیز از قضاوتهای عجولانه میتواند مانع موفقیت پروژههایی شود که هدفی جز برهم زدن آرامش جامعه و در نهایت انداختن جامعه به ورطه هرج و مرج و ناامنی ندارند.
در جنگهای نوین، گاهی یک "شایعه" میتواند همان نقشی را ایفا کند که در گذشته یک "گلوله یا موشک" انجام میداد. از این رو، حفظ هوشیاری رسانهای و تقویت وحدت ملی، نه تنها یک وظیفه اجتماعی، بلکه بخشی از "دفاع از امنیت و منافع کشور" محسوب میشود.
ماجرای نامه جعلی منتسب به شرکت نفت و گاز اروندان نیز نمونهای روشن از همین جنگ روایتها و تلاش برای بهرهبرداری از حساسیتهای اجتماعی و قومی است. تکذیبیه رسمی این شرکت و دلایل ذکر شده در آن نشان داد سند منتشرشده فاقد اصالت و اعتبار اداری بوده و انتشار آن با هدف ایجاد تشویش در افکار عمومی و خدشه وارد کردن به همبستگی اقوام استان خوزستان صورت گرفته است.
این اتفاق بار دیگر اهمیت هوشیاری اهالی رسانه و نخبگان جامعه در برابر پروژههای رسانهای تفرقهافکنانه را یادآور میشود؛ پروژههایی که در نهایت، وحدت ملی و انسجام اجتماعی را هدف قرار دادهاند، که البته با آگاهی و بصیرت مردم غیور و لطف پروردگار راه به جایی نخواهند برد.
ثبت دیدگاه